30-03-2012, categorie: Transplantatie

Huidcellen als chemische fabriekjes

Magda Ulrich

Thema Transplantatie

De huid is een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem. Zij sluit het lichaam af en vormt de eerste barrière tegen schadelijke stoffen en micro-organismen. Momenteel worden grote wonden standaard behandeld door patiënt-eigen huid te transplanteren, maar de medische wetenschap werkt hard aan alternatieven. “Het gebruik van patiënt-eigen stamcellen biedt de beste perspectieven, maar er is nog veel onderzoek nodig”, aldus dr. Magda Ulrich.

Dr. Magda Ulrich is hoofd Preklinisch Onderzoek van de Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland (VSBN) en verbonden aan de vakgroep Moleculaire Celbiologie & Immunologie van het VU medisch centrum. “Brandwonden hebben een negatief effect op het immuunsysteem”, vertelt ze. “Het lichaam is op dat moment zeer kwetsbaar, terwijl het immuunsysteem juist onderdrukt wordt en niet goed kan reageren. De wonden moeten dus zo snel mogelijk worden gedicht.” Om afstoting van getransplanteerde huid tegen te gaan gebruiken chirurgen bij voorkeur patiënteigen (autologe) huid. Maar patiënten hebben vaak niet genoeg gezonde huid voor transplantatie. Bovendien ontstaan er dan nieuwe wonden op donorplaatsen. “Daarom gebruiken we als tijdelijke wondbedekking vaak lichaamsvreemde huid”, verklaart Ulrich. “Maar deze allogene huid wordt snel afgestoten. Soms worden daarom gekweekte producten van patiënt-eigen cellen gebruikt, maar dat is een langdurig, arbeidsintensief en dus duur proces.”

Lichaamseigen stamcellen
Een alternatief is artificiële huid met daarin allogene cellen, meestal van voorhuid. “Maar die cellen hebben eigenlijk een andere functie”, vertelt Ulrich. “Het zijn dan ook niet meer dan chemische fabriekjes die tijdelijk een taak vervullen en vervolgens vanzelf oplossen door het aanvallen van het immuunsysteem.” Daarom zijn veel van de huidige onderzoeksactiviteiten erop gericht om artificiële huid met patiënt-eigen cellen te maken voor transplantatie. “Dat heeft al producten opgeleverd, maar die worden slechts mondjesmaat toegepast. Ze zijn nog niet helemaal uitontwikkeld en bovendien heel duur.” Daarom kijkt de medische wetenschap nu naar technieken die gebruikmaken van lichaamseigen stamcellen. Hoewel ook deze nog in ontwikkeling en duur zijn, bieden ze volgens Ulrich wel goede perspectieven voor de genezing van brandwonden: “Dat is een langdurig proces, maar stamcellen zouden kunnen helpen littekenvorming te voorkomen, zodat er minder operaties nodig zijn om littekens te herstellen. Dat geldt trouwens niet alleen voor de transplantatie van huid, maar ook van andere organen. De verwachtingen daarvan zijn hooggespannen, maar we zullen nog zeker tien jaar geduld moeten hebben.”

Webdesign © 2012 Strik Design