nummer 2, april 2012, 02-12-2011, categorie: Kankeronderzoek

“Als wij het niet doen, doet niemand het”

Prof.dr. Carl Figdor

Carl Figdor

Hoe werkt dendritische celvaccinatie? Figdor: “Normaal gesproken ruimt ons afweersysteem kankercellen op. Onze ‘dendritische cellen’ signaleren dat er iets niet klopt, nemen een hapje van de ongewenste cellen en voeren die aan onze ‘killer T-cellen’. Die zetten vervolgens de aanval in. Bij patiënten met kanker is dat mis gegaan. De natuurlijke afweer heeft het af laten weten en er is een tumor gegroeid. Wat doen we nu bij dendritische celvaccinatie? We kweken heel veel dendritische cellen uit het bloed van de patiënt en voeren die met stukjes van de tumor van de patiënt. Daarna geven we de gealarmeerde cellen terug aan de patiënt en hopen dat die alsnog de killer T-cellen aan het werk zetten.”

Soms wel, soms niet
In het UMC St Radboud is een groep van ruim driehonderd patiënten met een ernstige vorm van huidkanker met deze therapie behandeld. Tussen dertig en veertig procent van hen reageerde immunologisch goed tot uitstekend, maar bij slechts een deel van hen leidde dit daadwerkelijk tot sterke reductie of verdwijnen van de tumor. Figdor: “Waarom werkt het soms wel, soms niet en soms tijdelijk? Dat willen we graag weten: de therapie is duur en je wilt die dus selectief inzetten.” Figdor en zijn groep willen kunnen voorspellen bij welke patiënt de therapie werkt. “Daarvoor moeten we de juiste biomerkers vinden. Gelukkig is van al onze patiënten bloed en weefselmateriaal ingevroren, zodat we kunnen onderzoeken waarom de therapie wel of niet succesvol was. We vergelijken processen in de verschillende monsters met die in een modelsysteem van in vitro gekweekte huid waarin we het tumoren immuunsysteem nabootsen. Zo is de kans groot dat we die biomerkers vinden.”

Regelgeving hinderpaal
De gepersonaliseerde therapie past in een trend waarbij behandeling steeds meer op de individuele patiënt wordt toegesneden. De onderzoekers en artsen zijn er klaar voor, de regelgeving helaas nog niet. Figdor: “Het is goed dat we een geavanceerde therapie moeten voorleggen aan een ethische commissie, maar het proces neemt teveel tijd in beslag. We moeten gezamenlijk een snellere en eenvoudigere weg vinden.” En er is nóg een complicatie. Figdor: “We moeten als academisch lab voor trials voldoen aan dezelfde eisen als de farmaceutische industrie. Dat maakt trials vrijwel onbetaalbaar.”

Dendritische celvaccinatieGeld bijeen schrapen
En het is juist zo belangrijk dat academische centra dergelijke studies blijven doen, benadrukt Figdor. “Het vaccin waar wij aan werken is niet interessant voor de farmaceutische industrie, omdat je voor iedere patiënt een eigen vaccin nodig hebt. Als wij het niet doen, doet niemand het. Daarom schrapen we het geld bijeen. In ons geval betalen het ziekenhuis, de regio en het KWF mee aan de studie. Maar heel vaak blijven veelbelovende therapieën bij gebrek aan geld steken in het proefdierstadium. Dat is een vraagstuk waarop alle betrokkenen, inclusief de EU, een antwoord op moeten vinden.”

Webdesign © 2012 Strik Design