Is deze e-mail niet leesbaar? Klik hier voor de webversie.
Immunologisch nr. 4, maart 2012
Voorzitter Nederlandse Vereniging voor Immunologie

Beschermen of verkwanselen?

René van Lier, voorzitter NVVI

In vijftig jaar is transplantatie dagelijkse medische praktijk geworden. Transplantatie van beenmerg of organen kan een uitkomst vormen bij bijvoorbeeld nierfalen, leukemie of aangeboren defecten van het immuunsysteem.

"Wat gaat er precies fout bij een miskraam, of zwangerschapsvergiftiging? Welke rol hebben de immuuncellen daarbij?"

Het mysterie van de zwangerschap

Irma Joosten, Radboud UMC Nijmegen

Een foetus bestaat voor de helft uit genen van de vader en voor de helft uit genen van de moeder. Maar terwijl bij een transplantatie met niet-eigen materiaal wél afstotingsverschijnselen optreden, verlopen de meeste zwangerschappen succesvol. Hoe kan dit? Als we het mysterie van de zwangerschap doorgronden, kunnen we die kennis misschien gebruiken om de afstotingsverschijnselen bij transplantatie te beperken. Prof.dr. Irma Joosten, hoogleraar Medische Immunologie aan het Radboud UMC in Nijmegen, zet zich hiervoor in.

bontrop_img_1011_kl.jpg

Transplantatie en de herkenning van 'zelf' en 'niet-zelf'

Ronald Bontrop, BPRC

De herkenning van 'lichaamseigen' en 'niet-lichaamseigen' moleculen is erg belangrijk voor de bescherming tegen ziekten. Normaal gesproken is het goed dat het immuunsysteem niet- lichaamseigen structuren herkent en opruimt. Denk bijvoorbeeld aan structuren die aanwezig zijn aan de buitenkant van virussen en bacteriën.

"Er ligt nog een uitdaging op het gebied van immuun-tolerantie"

Immunogenetica bij het BPRC: Resusapen beantwoorden essentiële vragen

Ronald Bontrop, BPRC

Transplantatie is succesvolle klinische praktijk. De huidige transplantatieprotocollen zijn deels gebaseerd op onderzoek bij het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk. De ontrafeling van immunogenetische mechanismen waarin MHC-antigenen een rol spelen, gaat intussen door. “Onze kolonie resusapen kan vragen beantwoorden die van grote betekenis zijn voor de mensheid”, benadrukt prof.dr. Ronald Bontrop, directeur van het BPRC.

"Geven we het lichaam de kans zelf de infectie aan te pakken?"

Na niertransplantatie: Hoe gaan we CMV te lijf?

Ineke ten Berge

Driekwart van de volwassenen heeft ooit een infectie met Cytomegalovirus (CMV) doorgemaakt. Het resterende kwart  heeft bij een niertransplantatie grote kans op een eerste infectie met het virus. En die komt hard aan. “Doordat we bij een transplantatie medicatie geven die het afweersysteem onderdrukt, zijn patiënten gevoelig voor deze infectie”, vertelt prof.dr. Ineke ten Berge van de afdeling Inwendige Geneeskunde van het AMC en voorzitter van de Wetenschappelijke Raad van de Nierstichting. “Het virus is zelden dodelijk, maar de ziekteverschijnselen zijn hevig. Dat geldt ook, maar in mindere mate, voor patiënten die een reïnfectie oplopen.”

"Dit systeem kan de afweerreactie met antilichamen echt voorspellen."

“Nieuwe basis voor donor-matching niertransplantatie op stapel”

Frans Claas

Sinds de ontdekking van witte bloedgroepen door Jon van Rood in 1967 zijn er steeds nieuwe dimensies in de HLA-typering gevonden. Volgens de meest recente inzichten ontwikkelt Eurotransplant nieuwe criteria voor het matchen van donoren met patiënten.“Voorkomen van  antistof-vorming wordt het leidende principe. Daarmee hopen we ook chronische afstoting te voorkomen”, aldus prof.dr. Frans Claas van het Eurotransplant Reference Laboratory in het Leidse LUMC.

Stamceltransplantatie: twee kanten van de medaille

Bob Löwenberg

Het beenmerg is de broedplaats van bloedcellen in ons lichaam. De 'moedercellen' in ons beenmerg produceren alle cellen die we nodig hebben om te leven, zoals de lymfocyten die de basis vormen van ons immuunsysteem. “Als het beenmerg niet goed functioneert, staat ons leven op het spel”, stelt prof. dr. Bob Löwenberg van ErasmusMC. “Stamceltransplantatie kan dan effectief zijn, maar ook risicovol. Er vindt veel onderzoek plaats om die risico's te beperken.”

Huidcellen als chemische fabriekjes

Huidcellen als chemische fabriekjes

Magda Ulrich

De huid is een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem. Zij sluit het lichaam af en vormt de eerste barrière tegen schadelijke stoffen en micro-organismen. Momenteel worden grote wonden standaard behandeld door patiënt-eigen huid te transplanteren, maar de medische wetenschap werkt hard aan alternatieven. “Het gebruik van patiënt-eigen stamcellen biedt de beste perspectieven, maar er is nog veel onderzoek nodig”, aldus dr. Magda Ulrich.

“Samen zet je grotere stappen – en dat is nodig”

“De immunologie is volwassen geworden”

Dirk Roos

“De moderne immunologie heeft er heel lang over gedaan om van belofte tot behandeling te komen”, zegt prof.dr. Dirk Roos. “Maar nu is ze toch echt volwassen geworden.” Immunologisch sprak met Roos over ondergewaardeerde granulocyten en de combinatie van onderzoek en toepassing. “Het is geen l'art pour l'art.”

nvvi2012akopie.jpg

40 jaar succesvol NVVI-symposium - Kennis halen in Lunteren

Moh Daha

Op 29 en 30 maart vindt voor de veertigste keer het jaarlijkse NVVI-symposium in Lunteren plaats. Wat in 1972 begon als een initiatief van de NVVI om de ontwikkeling van immunologie in Nederland te stimuleren, is uitgegroeid tot een internationaal event met vooraanstaande sprekers uit binnen- en buitenland. “Dat is de verdienste van de enthousiaste NVVI-commissie die het symposium elk jaar weer tot een groot succes maakt”, meent prof.dr. Moh Daha van Leiden Universitair Medisch Centrum.

immunologisch.jpg

Colofon nr. 4

IMMUNOLOGISCH NR. 4, MAART/APRIL 2012
Immunologisch is een publicatie van de NVVI

uitschrijven website

tel +31 (0) 88 75 54306

info@immunologisch.nl